بازگشت به لیست مقالات » | دوشنبه 30 مهر 1397 در ساعت 9 : 14 دقیقه | نظرات کاربران ( 0 )

 

 

میکروب ها چیستند؟

بدن ما هم در بیرون و هم در داخل پناهگاه طیف وسیعی از میکروبهاست. در این میان با اینکه باکتریها سهم عمده ای را به خود اختصاص داده اند، بدن ما میزبان ارگانیسم های تک سلولی دیگری نظیر آرکیا (باکتری های باستانی)، قارچ ها، ویروس ها و سایر میکروب ها (مانند ویروس هایی که به باکتریها حمله می کنند) می باشد. به این ترکیب میکروفلور انسان (میکروبیوتا) گفته می شود. میکروبیوم بدن شما همه ژنهایی است که میکروبیوتای شما دارد، با این حال این دو اصطلاح اغلب با یکدیگر به جای هم استفاده می شوند.

لحظه ای صبر کنید، آیا میکروب ها نباید خطرناک باشند؟

    

این ایده یک قسمت از حقیقت است. برخی میکروب ها بیماریزا هستند، برخی دیگر تنها در صورتی که در مکانی غیر طبیعی حضور داشته باشند و یا به تعداد بسیار زیادی تکثیر شوند می توانند خطرناک شوند و برخی دیگر در بسیاری موارد مانند تجزیه قند موجود در شیر مادر برای بدن مفیدند. پروفسور جان کرایان استاد دانشگاه، نوروفارماکولوژیست و متخصص میکروبیوم  معتقد است که دستگاه گوارش نوزاد توانایی تجزیه این قند ها را نداشته و این کار به وسیله میکروب های حاضر در سیستم گوارشی انجام می گیرد. از سایر اثرات مفید میکروب ها می توان به تعدیل سیستم ایمنی، تامین مواد مغذی برای سلول های بدن و جلوگیری از کلونیزاسیون باکتری های مضر و ویروس ها اشاره نمود.

میکروب های دستگاه گوارش من از کجا می آیند؟ آیا من فقط از محیط اطرافم آنها را دریافت می کنم؟

تقریبا درست است اما پاسخ کامل این سوال قدری پیچیده تر است. به گفته کرایان " هنوز تا حدی نامشخص است اما عقیده بر این است که جنین  در رحم مادر استریل است و در زمان تولد و عبور از کانال زایمانی باکتری ها را از مادر دریافت می کند. این یک قدم بزرگ برای نوزاد در شروع زندگی است و این باکتری ها برای شروع فرآیند های طبیعی لازمند."

پروفسور کرایان با اشاره به اینکه میکروبیوم مادر در دوران بارداری تغییر می یابد و ظاهرا به ترکیبی مناسب نوزاد تبدیل می شود، افزود: در صورتی که نوزاد بطور طبیعی متولد نشده و از طریق سزارین به دنیا بیاید، با میکروبیوم متفاوتی زندگی را آغاز خواهد نمود. مطالعات متعددی نشان داده اند که وجود چنین تفاوتی می تواند زمینه ساز بروز مشکلاتی نظیر آسم و دیابت نوع 1 باشد.

میکروبیوم دستگاه گوارش ما طی یکی دو سال اول زندگی تحت تاثیر میکروب های موجود در شیر مادر، محیط اطراف و سایر فاکتورها تغییر می کند و حدود 3 سالگی به ثبات می رسد. اما محیط اطراف ما، رژیم غذایی، استرس و داروها مخصوصا آنتی بیوتیک ها همچنان بر میکروبیوم گوارشی تاثیر گذاشته و تغییر فلور گوارشی در تمام طول عمر ادامه می یابد.

به نظر میرسد میکروب ها همه جا هستند، تعداد دقیق آنها چقدر است؟

تصویری که از سال 1970 درباره میکروبیوم ارائه شده بود تعداد آنها را 10 برابر سلول های بدن انسان نشان می داد. اما مطالعه ای که در سال 2016 انجام شد نشان داد که نسبت سلول های میکروبی به سلول های بدن در حدود 3/1 به 1 می باشد و تعداد میکروب های بدن تنها کمی بیشتر از تعداد سلولهای بدن می باشد، هرچند در این بررسی تعداد ویروس ها و ذرات ویروسی در نظر گرفته نشده است.

آیا نتیجه می گیریم من انسان نیستم؟

برخی فکر می کنند انسان ها را باید به عنوان موجودات هولوبیونت در نظر گرفت، اصطلاحی که نشان دهنده ارتباط و همبستگی انسان و میکروب ها است. کرایان به مزاح در این باره می گوید: هربار که شخصی از سرویس بهداشتی استفاده می کند و مقداری از میکروب ها دفع می شوند، او بیشتر انسان می شود!

اما الن کلارک متخصص بیولوژی دانشگاه لیدز نظر متفاوتی دارد: این قضیه تماما به این بستگی دارد که در وهله اول تعریف شما از انسان چیست و اگر شما اعتقاد دارید که انسان تنها مجموعه ای از سلول هاست که نسخه های متعددی از کروموزوم های مشابه را دارند، پس باید انتظار این را هم داشته باشید که به شما بگویند بدن شما دارای سلولهایی با DNA باکتریایی است.

اما همانطور که کلارک اشاره می کند، فقط سلول های انسان نیست که حاوی کروموزوم است و میتوکندری ها (اندامک های تولید انرژی در سلول ها) هم برای خود DNA دارند که از اجداد باکتریایی به آنها رسیده است. همچنین ژنوم ما حاوی قطعاتی به نام ترانسپوزون ها می باشد که به نظر می رسد سالها پیش از ویروس ها دریافت شده باشد. کلارک با اشاره به این نکته که میکروب ها می توانند از بدن ما خارج شده و بدون ما به زندگی ادامه دهند، افزود: من ترجیح می دهم به انسان به دید تکاملی نگاه کنم و اگر چنین باشد، میتوکندری و حتی ترانسپوزون ها بخشی از بدن انسان هستند، اما میکروب های گوارشی، اعضای مصنوعی و حتی جنین های متولد نشده جزوی از بدن انسان محسوب نمی شوند.

آیا میکروب های گوارش و میکروب های روی پوست من یکسان هستند؟

خیر، بخش های مختلف بدن ما مانند پوست، دستگاه تناسلی و دستگاه گوارشی هرکدام مجموعه های مختلفی از میکروب دارند. با اینکه میکروب های گوارشی خیلی معروف شده اند، اما میکروب های سایر قسمت ها نیز اهمیت دارند. در مطالعات اخیر دانشمندان دریافتند که میکروب های ساکن بر روی پوست می توانند در پیشگیری از سرطان پوست موثر باشند.

میکروبیوم در افراد مختلف، متفاوت است. راب نایت، پروفسور دانشگاه کالیفرنیا و متخصص میکروبیوم انسانی عقیده دارد: وقتی شما میکروبیوم دو نفر را با هم مقایسه می کنید، حتی با اینکه در یک شهر ساکن هستند، باز هم تفاوت بارزی میان جمعیت میکروبی این دو مشاهده خواهید کرد. نایت همچنین اشاره کرد که تنوع میکروبیوم گوارشی در افراد باعث ایجاد واکنش های متفاوت به یک نوع غذا می شود و گفت: اینکه مثلا گوجه فرنگی برای شما خوب است یا بد و موارد مشابه را میکروبیوم شما تعیین می کند.

چرا میکروبیوم به موضوع مهمی برای محققین تبدیل شده است؟

طی سالهای اخیر، ارتباط میکروبیوم گوارشی با شرایط و بیماری های مختلفی از دیابت تا اوتیسم و از اضطراب تا چاقی مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین مشخص شده است که بین میکروبیوم گوارشی و نحوه پاسخ بدن به داروها شامل پاسخ بیماران سرطانی به شیمی درمانی ارتباط وجود دارد و حتی احتمال تاثیر میکروبیوم بر کیفیت خواب انسان نیز مطرح شده است.

علاوه بر این، مطالعات جنبه های مهم دیگری از اثرات میکروبیوم را مورد توجه قرار داده اند مثلا اثر میکروبیوم تناسلی بر تاثیر داروی پیشگیری از ابتلا به HIV که به صورت واژینال تجویز می شود.

چرا فکر میکنیم میکروبیوم به همه این موارد مربوط است؟

در حالی که بخشی از نتایج، حاصل مقایسه اثرات میکروبیوم در افراد سالم با بیماران می باشد، نقش اول تحقیقات درباره میکروبیوم را موش های germ free به عهده دارند.

این موجود در محیطی استریل پرورش می یابد و سپس می توان آن را در معرض میکروب های خاصی قرار داد و اثرات این برخورد را بررسی نمود. این نوع مطالعات کلید اصلی یافتن ارتباط بین میکروبیوم گوارشی و جنبه های مختلف سلامتی مانند خلق و خو و اضافه وزن هستند.

 

آیا میکروب های خاصی اهمیت دارند یا کل مجموعه میکروب ها مهم هستند؟

این مسئله کمی پیچیده است. در برخی مطالعات، اثرات سویه های خاصی از باکتری ها در شرایط مشخصی نشان داده شده است، در حالی که در برخی دیگر اینطور اثبات شده که تنوع گونه ای و فراوانی نسبی میکروب ها دارای اهمیت است.

تیم اسپکتور، پروفسور اپیدمیولوژی و ژنتیک و استاد دانشگاه کینگز کالج لندن در این باره می گوید: دستگاه گوارش شبیه جنگل های بارانی در مناطق گرم میماند که در آن سرخس ها به خوبی رشد می کنند و شرایط بسیار مناسبی دارند اما اگر تنوع گونه ای وجود نداشته باشد و سرخس ها تنها گیاهان جنگل باشند، قطعا این قضیه به نفع خاک نخواهد بود. درباره میکروبیوم هم باید جمعیتی از باکتری ها داشته باشیم که باهم کار می کنند و باهم ترکیبات لازم برای بدن را تولید می نمایند.

 

 

 

پس میکروب ها ممکن است روی وزن ما یا حتی مغز ما تاثیرگذار باشند؟ این قضیه کمی دور از واقعیت به نظر می رسد.

وقتی بحث چاقی مطرح می شود، میکروبیوم گوارشی از راه های متعددی روی آن تاثیر می گذارند، مثلا از طریق تاثیر بر اشتها، تولید گازها، اثربخشی غذاها و تاثیر بر سیستم ایمنی و التهاب.

وقتی بحث تاثیر بر خلق و خو مطرح شود، بازهم مکانیسم هایی وجود دارد. یکی از آنها از طریق عصب واگ می باشد، شاهراهی دو طرفه بین مغز و اندام های بدن مانند دستگاه گوارش.

با اینکه میکروبیوم با بسیاری از شرایط در ارتباط است، آیا کار کردن با آنها می تواند معرف روش های درمانی جدید باشد؟

خوب است که محتاط باشیم. بسیاری از مطالعات بیش از نشان دادن علت و اثر، ارتباطات را نشان می دهند و برخی تنها روی موش های germ free انجام شده و در انسان ها بررسی نشده اند. حتی در موش ها هم اثرات در بین جنس ها و سویه های مختلف باهم متفاوت است.

فاکتورهای دیگری هم هستند که اهمیت دارند، نایت در ادامه صحبت هایش افزود: در بحث چاقی، به نظر می رسد در جمعیت های مختلف انسانی، میکروب های متفاوتی در انسان های لاغر و چاق وجود داشته باشند که در یک جامعه انسانی با جوامع دیگر متفاوت است. سایر محققین نیز بر این نظرند که تعجب آور نیست که میکروب ها ارتباط نزدیکی با سلامتی دارند. همه سیستم های بدن ما به همراه میکروب ها تکامل یافته اند. کرایان بر این عقیده است که انسان ها بیشتر از دید خود به قضیه نگاه می کنند و احساس میکنند سلول ها و ژن های انسانی در اولویت قرار دارند اما میکروب ها قبل از انسان ها وجود داشته اند.

آیا هیچ یک از این مسائل، بیماران را تحت تاثیر قرار می دهد؟

تا حدی. تحقیقات تاکنون منجر به پیشرفت روش های درمانی برای کلستریدیوم دیفیسیل - عفونتی که باعث اسهال شدید می شود- گشته است. در این بیماران با دریافت میکروب ها با روشی به نام پیوند مدفوع از فرد اهداکننده با میکروبیوم سالم، سریعا میکروفلور تازه و سالم جایگزین شده و بهبودی حاصل می گردد.

کرایان و برخی محققان بر این باورند که تحقیقات روی میکروبیوم می تواند منجر به یافتن درمانهای جدید برای مشکلات روانی و ذهنی گردد. او افزود: ما اصطلاح "سایکوبیوتیک" را پیشنهاد داده ایم، یعنی  مداخله هدف دار میکروبیوم برای سلامت مغز. کرایان معتقد است که به تدریج برای پزشکان به صورت یک روتین در می آید که همیشه حواسشان به جمعیت میکروبی بدن باشد. او می گوید: به نظرم طب مشتق از میکروب ها آینده طب دقیق و صحیح می باشد.

خب اگر بخواهیم نتیجه گیری کنیم، برای حفظ میکروبیوم در وضعیت مناسب چه باید کرد؟

اینجا جایی است که پروبیوتیک ها و پری بیوتیک ها وارد می شوند. پروبیوتیک ها میکروب هایی هستند که برای سلامتی مفیدند مانند لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم و پری بیوتیک ها مانند اینولین ترکیباتی هستند که باکتری های مفید از آنها تغذیه می کنند.

پروبیوتیک و پری بیوتیک به عنوان مکمل در دسترس قرار دارند، اما اطلاعات کمی درباره اینکه در هر موقعیت یا بیماری از کدام پروبیوتیک می توان استفاده کرد وجود دارد. همچنین به طور قطعی مشخص نیست که چه تعداد از میکروب های مفید پس از رسیدن به دستگاه گوارش کلونیزه شده و یا اینکه در افراد سالم تا چه حد در پیشگیری از بیماری ها موثرند. بر اساس تحقیقات، پروبیوتیک ها در زمان مصرف آنتی بیوتیک ها و یا بروز سندروم روده تحریک پذیر می توانند مفید باشند.

بر اساس نظر اسپکتور، دقیقا مشخص نیست برای هر فرد، مصرف کدام سویه ها بهتر است و در مورد پری بیوتیک ها هم، هرچه تنوع آن ها در غذاها بیشتر باشد، تنوع سویه های باکتریایی هم بیشتر خواهد بود و ایده آل است که پروبیوتیک و پری بیوتیک با هم استفاده شوند مانند کلم ترش و کیمچی.

سخن آخر:

نکته اصلی بررسی دقیق مکانیسم های عملکرد میکروب هاست که آنها را به سلامت انسان مرتبط می سازد. در این میان چرایی و چگونگی تفاوت اثر سویه های مختلف باکتری ها و تفاوت اثر آنها بر بدن انسان و همچنین اثرات رژیم غذایی بر تغییرات میکروبیوم از اهمیت بیشتری برخوردار است. همچنین لازم است نتایج بیشتری از مطالعه روی موش ها به دست بیاوریم و در مطالعات انسانی و ترجیحا کارازمایی های بالینی تصادفی، آنها را بررسی و ارزیابی کنیم.

منبع theguardian.com

تصاویر: Pete Gamlen

  • خطرات مصرف طولانی‌ مدت آنتی بیوتیک برای زنان

    خطرات مصرف طولانی‌ مدت آنتی بیوتیک برا ...

    بررسی‌ها نشان می‌دهد زنانی که برای مدت زمان دو ماه یا بیشتر داروهای آنتی بیوتیک مصرف می‌کنند بیشتر در معرض حمله قلبی و سکته مغزی هستند. مصرف داروهای آنتی بیوتیک برای مدت زمان بیش از دو ...

  • سرماخوردگی یا آلرژی فصلی؟ چطور این دو را از هم تشخیص دهیم؟

    سرماخوردگی یا آلرژی فصلی؟ چطور این دو ...

    سرماخوردگی یا آلرژی فصلی؟ چطور این دو را از هم تشخیص دهیم؟ با شروع فصل بهار و شیوع آلرژی های فصلی، علائم این دو بیماری را بشناسید تا از روش های صحیح برای درمان استفاده کنید. آلرژی فصلی یکی از شایع ...

  • عدم تاثیرگذاری محصولات حاوی تک سویه روتری در درمان کولیک

    عدم تاثیرگذاری محصولات حاوی تک سویه رو ...

    جدیدترین تحقیقات منتشر شده در ژورنال های علمی و معتبر جهانی  از جمله Australian Prescribe  و PEDIATRICS ، به عدم تاثیرگذاری پروبیوتیک تک سویه روتری در درمان کولیک اشاره کرده اند. کولیک عارض ...

  • با انواع پروبیوتیک ها و شرایط صحیح نگهداری آنها بیشتر آشنا شوید

    با انواع پروبیوتیک ها و شرایط صحیح نگه ...

    پروبیوتیک ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند: 1- پروبیوتیک هایی با خاصیت دارویی و درمانی 2- پروبیوتیک های مکمل رژیمی-غذایی   پروبیوتیک هایی با خاصیت دارویی و درمانی براساس سالها تجربه شر ...

  • آیا پروبیوتیک ها بر بیماری اوتیسم تاثیرگذارند؟

    آیا پروبیوتیک ها بر بیماری اوتیسم تاثی ...

    تازه‌ترین مطالعات پژوهشگران روی موش‌ها نشان می‌دهد که یک پروبیوتیک می تواند برخی از علائم و نشانه‌های اوتیسم را کاهش دهد. در یک تحقیق تازه منتشر شده، محققان از برخی پروبیوتیک ها بر ...

  • درباره اوتیسم چه می دانید؟

    درباره اوتیسم چه می دانید؟

    اوتیسم یک اختلال عصبی- رشدی است. بخش های مختلف مغز در افراد دارای اوتیسم در همکاری با یکدیگر دچار مشکل می‌شوند. این اختلال یکی از انواع اختلالات دوران کودکی است. اختلالی که رشد و گسترش مهارت های ...

  • پروبیوتیک ها در دوران بارداری بیماری را کاهش داده و سلامت نوزاد را بهبود می بخشد

    پروبیوتیک ها در دوران بارداری بیماری ر ...

    در کنگره بین المللی میکروبیوم و پروبیوتیک که در 6 تا 7 مارس در تایپه برگزار شد، برخی از تحقیقات مهم در زمینه علوم سلامت به نمایش گذاشته شدند. یکی از سخنرانان کنفرانس ، دکتر یون هر لو ، تحقیقی در مورد ...

  • چگونه میکروبیوتا فعالیت نوتروفیل ها را کنترل م کند؟

    چگونه میکروبیوتا فعالیت نوتروفیل ها را ...

      پروتئینی که در پاسخ به میکروبیوم، از اپی تلیوم روده ترشح می شود، روی سلول های ایمنی ذاتی اثر می گذارد. تصویربرداری از لاروهای ماهی زبرا، تعامل بین نوتروفیل ها( سرخابی رنگ) و سلول های روده ( خا ...

  • منیزیم چیست؟

    منیزیم چیست؟

    منیزیم چهارمین ماده معدنی فراوان در بدن است. منیزیم در استخوان ها، دندان ها و گلبول های قرمز یافت می شود و به عنوان یک بلوک ساختمانی برای DNA و یک عنصر ضروری برای عملکرد مناسب سیستم عصبی، عضلانی و قلب ...

  • روی چیست؟

    روی چیست؟

      یکی از رایج ترین عناصر در پوسته زمین است که در هوا، خاک و آب یافت می شود و درهمه غذاها وجود دارد. روی به عنوان یک ماده معدنی مورد نیاز برای عملکرد آنزیم ها از زمان مصر باستان مورد استفاده قرار ...

  • ویتامین K

    ویتامین K

      ویتامین K یک اصطلاح کلیدی است که شامل گروهی از ترکیبات شیمیایی محلول در چربی شناخته شده به نام نفتوکینون ها است. این گروه شامل ویتامین K، K1، K2 و K3 می باشد. ویتامین K1 (phytonadione) فرم طبی ...

  • ویتامین B

    ویتامین B

      ویتامین B یک طبقه از مواد مغذی محلول در آب است که نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی و فیزیولوژیکی و متابولیکی بدن انسان دارد. در مجموع، هشت ویتامین در این خانواده وجود دارد که معمولا به عنوان B-com ...

  • ویتامین A

    ویتامین A

    ویتامین A" اصطلاح کلیدی برای رتینوئید ها، ترکیبات فعال بیولوژیکی است که به طور طبیعی در بافت های گیاهی و حیوانی وجود دارند. ویتامین A که از منابع حیوانی حاصل می شود، ویتامینی محلول در چربی است و به شک ...

  • ویتامین E

    ویتامین E

      ویتامین E یک آنتی اکسیدان قوی و ویتامین محلول در چربی است که به محافظت از غشاهای سلولی در برابر آسیب های ناشی از رادیکال های آزاد کمک می کند و مانع از اکسیداسیون کلسترول LDL می شود. ویتامین E ...

  • مزایای ویتامین C

    مزایای ویتامین C

      ویتامین C چیست؟ ویتامین C که اسید آسکوربیک نیز نامیده می شود در سبزیجات و میوه ها به طور فراوان یافت می شود. این ویتامین محلول در آب و آنتی اکسیدان قوی است که به حفظ بافت همبند از جمله استخوا ...

  • چگونه مکمل پروبیوتیک می تواند سلامت روانی را تحت تأثیر قرار دهد

    چگونه مکمل پروبیوتیک می تواند سلامت رو ...

    آیا زمانیکه سریال غم انگیز نگاه می کنید، گریه می کنید؟ آیا قبل از یک سمینار احساس اضطراب می کنید؟ احساس غم یا عصبی بودن بخش طبیعی از تجارب انسانی ما است. اما بیماری های روحی مثل افسردگی یا اضطراب شدید ...

  • پروبیوتیک ها می توانند از استخوان های بانوان سالمند محافظت کنند

    پروبیوتیک ها می توانند از استخوان های ...

    محققان دانشگاه گوتنبرگ، سوئد، برای اولین بار در جهان، نشان دادند که پروبیوتیک ها می توانند برای سلامت اسکلت انسان مفید باشند. این مطالعه نشان داد، زنان سالمندی که پروبیوتیک دریافت کردند درمقایسه با زن ...

  • آیا پروبیوتیک ها می توانند به تنظیم فشار خون بالا کمک کنند؟

    آیا پروبیوتیک ها می توانند به تنظیم فش ...

      مطالعات اخیر نشان می دهند که مصرف منظم پروبیوتیکها، می تواند فشار خون بالا را کاهش دهد. محققان 9 مطالعه در ارتباط با پروبیوتیک ها و فشار خون را مورد بررسی قرار دادند. این مطالعات شامل 543 بزرگ ...